بعد از ماموپلاستی، هر تورم، درد یا تغییر ظاهری به معنی بروز عارضه نیست؛ اما بعضی نشانهها هم ارزش صبر کردن و «ببینیم بهتر میشود یا نه» را ندارند. عوارضی مثل تاخیر در ترمیم زخم، عفونت، تجمع خون یا تغییر حس نوک سینه جزو مشکلاتی هستند که ممکن است بعداز عمل دیده شوند. بیشتر این عوارض قابل کنترل هستند، بهخصوص وقتی زود تشخیص داده شوند و مراقبتهای بعد از عمل درست انجام شوند.
در ادامه این مقاله از وبلاگ دکتر حامد باقری، عوارض ماموپلاستی، نشانههای خطر، روشهای پیشگیری و تاثیر تکنیک جراحی بر کاهش این مشکلات را بررسی میکنیم. اگر میخواهید بدانید بعد از عمل کدام تغییرات طبیعی هستند و برای کدام علائم باید سریعتر با جراح تماس بگیرید، مطالعه ادامه این مطلب به شما کمک میکند.
عوارض جراحی ماموپلاستی در یک نگاه
در جدول زیر میتوانید مهمترین مشکلات احتمالی بعد از عمل ماموپلاستی را بهصورت خلاصه ببینید:
| عارضه ماموپلاستی | توضیح کوتاه |
| تاخیر در ترمیم زخم | دیر جوش خوردن یا باز شدن بخشی از زخم |
| عفونت | قرمزی، درد، گرمی، ترشح یا تب |
| هماتوم | تجمع خون و تورم ناگهانی سینه |
| سروما | تجمع مایع در بافت سینه |
| تغییر حس نوک سینه | بیحسی یا کاهش حس موقت یا دائمی |
| نکروز | آسیب بافت نوک سینه یا چربی بر اثر کاهش خونرسانی |
| عدم تقارن | تفاوت در فرم یا اندازه دو سینه |
| اسکار جراحی | باقی ماندن یا برجسته شدن جای بخیه |
| افتادگی مجدد | پایین آمدن تدریجی بافت سینه |
| اختلال در شیردهی | کاهش توانایی شیردهی در برخی افراد |
برای اینکه با هر کدام از این عوارض احتمالی عمل ماموپلاستی بهتر آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم ادامه مقاله را مطالعه کنید.
بررسی عوارض مهم و اولیه ماموپلاستی
بیشتر عوارض جراحی ماموپلاستی خفیف و قابل کنترل هستند و با مراقبت درست و گذشت زمان بهتر میشوند. با این حال، شناخت این عوارض کمک میکند تغییرات طبیعی بعد از عمل را از نشانههایی که نیاز به بررسی پزشک دارند، راحتتر تشخیص دهید.
تاخیر در بهبود زخم
تاخیر در ترمیم زخم یکی از شایعترین عوارض عمل ماموپلاستی محسوب میشود. این مشکل بیشتر در نقطه اتصال برش عمودی سینه به برش افقی زیر سینه رخ میدهد که به آن ناحیه T گفته میشود. چون خونرسانی در این قسمت نسبت به بخشهای دیگر کمتر انجام میشود، احتمال باز شدن جزئی زخم در این نقطه افزایش پیدا میکند.
عفونت زخم
عفونت بعد از ماموپلاستی چندان شایع نیست و درصد خیلی کمی از بیماران را درگیر میکند. این عارضه بیشتر بین روز سوم تا دهم بعد از عمل با علائمی مثل قرمزی، گرمی پوست، تورم، افزایش درد، ترشحات زرد یا سبز و گاهی تب ظاهر میشود.
هماتوم یا تجمع خون
گاهی در ساعات یا روزهای اول بعد از جراحی، خون در زیر پوست سینه جمع میشود که به این حالت هماتوم گفته میشود. این مشکل معمولا طی ۲۴ تا ۷۲ ساعت اول بروز میکند و درصد پایینی از بیماران را درگیر میکند. تورم ناگهانی یک سینه، سفت شدن آن و دردی که در یک سمت بهشکل محسوسی بیشتر شده است، میتواند نشانه هماتوم باشد.
سروما یا تجمع مایع
سروما زمانی ایجاد میشود که مایع شفاف بافتی در فضای باقیمانده پس از برداشتن بافت سینه جمع میشود. این عارضه بیشتر در هفته دوم یا سوم دوره نقاهت عمل ماموپلاستی دیده میشود و میزان بروز آن معمولا خیلی پایین است. سروماهای کوچک اغلب بهتدریج جذب میشوند، ولی اگر حجم مایع زیاد باشد، پزشک آن را با سرنگ تخلیه میکند.
تغییر یا کاهش حس نوک سینه
خیلیها بعد از ماموپلاستی متوجه کم شدن حس یا بیحسی نوک سینه و هاله اطراف آن میشوند. این تغییر معمولا بهدلیل کشیده شدن یا آسیب موقت اعصاب حسی هنگام جراحی ایجاد میشود و در بیشتر افراد طی ۶ تا ۱۲ ماه با ترمیم اعصاب بهتر میشود.
نکروز نوک سینه و چربی
نکروز زمانی رخ میدهد که خونرسانی به بخشی از بافت سینه کاهش پیدا کند و سلولهای آن ناحیه آسیب ببینند. اگر این مشکل نوک سینه و هاله را درگیر کند، ممکن است با تغییر رنگ، تیره شدن پوست و در موارد شدید از بین رفتن بخشی از بافت همراه شود.
گاهی هم کاهش خونرسانی، سلولهای چربی داخل سینه را درگیر میکند و نکروز چربی ایجاد میشود. در این حالت معمولا یک توده سفت و گاهی دردناک زیر پوست لمس میشود. اگر میخواهید درباره علتها، علائم هشدار و روشهای درمان این عارضه بیشتر بدانید، پیشنهاد میکنیم مقاله نکروز بعد از ماموپلاستی را هم مطالعه کنید.
معرفی عوارض بلندمدت و ثانویه ماموپلاستی
بعضی عوارض عمل ماموپلاستی بلافاصله بعد از جراحی مشخص نمیشوند و ممکن است طی ماهها یا حتی سالهای بعد خودشان را نشان دهند. شدت این تغییرات در همه افراد یکسان نیست و به عواملی مانند روند ترمیم بدن، کیفیت پوست، تکنیک جراحی و میزان بافت برداشتهشده بستگی دارد.
ممکن است برای رفع این مشکلات نیاز به جراحی ماموپلاستی ترمیمی نیاز باشد؛ اما این موضوع به صلاحدید پزشک جراح شما تعیین میشود و معمولا درصد خیلی کمی از زیباجویان به این جراحی نیاز پیدا میکنند.
عدم تقارن سینهها
بعد از ماموپلاستی ممکن است تفاوت جزئی در اندازه، فرم یا موقعیت نوک سینهها باقی بماند. در واقع سینههای طبیعی هم کاملا قرینه نیستند؛ بنابراین اختلافهای جزئی معمولا مسئله نگرانکنندهای ایجاد نمیکنند. بااینحال، اگر تفاوت دو سینه واضح باشد یا پس از کامل شدن دوره بهبودی باقی بماند، ممکن است بررسی برای اصلاح جراحی لازم شود.
معمولا استفاده از سوتین طبی بعد از عمل ماموپلاستی کمک میکند تا سینهها در جایگاه درست خود محکم بمانند و تقارن کاملا حفظ شود.
باقی ماندن جای بخیه و اسکار
ایجاد جای بخیه بعد از ماموپلاستی بخشی طبیعی از روند جراحی محسوب میشود و معمولا رد برشها در اطراف هاله، امتداد عمودی سینه و چین زیر سینه باقی میماند. این اسکارها اغلب طی ۱۲ تا ۱۸ ماه کمرنگتر میشوند، ولی در بعضی افراد بهدلیل ویژگیهای ژنتیکی یا رنگ پوست، اسکار ضخیم، برجسته یا قرمز ایجاد میشود.
افتادگی مجدد و تغییر فرم سینه
بافت سینه و پوست بعداز ماموپلاستی همچنان تحت تاثیر گذر زمان قرار میگیرند. اگر پوست خاصیت ارتجاعی ضعیفی داشته باشد، لاغری بعد از ماموپلاستی اتفاق بیافتد یا بافتهای عمقی پشتیبانی کافی ایجاد نکنند، ممکن است سینه بهتدریج به سمت پایین حرکت کند و فرم آن تغییر کند.
در بعضی موارد، بخش پایینی سینه بیش از حد پایین میآید و در نتیجه نوک سینه نسبت به حجم اصلی سینه بالاتر دیده میشود. این تغییر ممکن است به مرور ایجاد شود و شدت آن در افراد مختلف تفاوت داشته باشد.
تغییر در توانایی شیردهی
ماموپلاستی ممکن است توانایی شیردهی را کاهش دهد؛ چون هنگام برداشتن بافت سینه ممکن است بخشی از مجاری شیری یا اعصاب مرتبط با شیردهی آسیب ببینند. البته نوع تکنیک جراحی در این موضوع نقش مهمی ایفا میکند.
در روشهایی که اتصال نوک سینه به بافتهای زیرین حفظ میشود، امکان شیردهی بعد از ماموپلاستی بیشتر باقی میماند. در مقابل، در روش پیوند آزاد نوک سینه این احتمال به میزان قابل توجهی کاهش پیدا میکند.
راههای پیشگیری از عوارض عمل ماموپلاستی چیست؟
بخش مهمی از پیشگیری از عوارض ماموپلاستی به آمادگی قبل از عمل و رعایت مراقبتهای بعد از جراحی بستگی دارد. هرچه شرایط بدن پیشاز جراحی بهتر کنترل شود و توصیههای دوره نقاهت دقیقتر رعایت شوند، احتمال بروز مشکلات بعداز جراحی کمتر میشود:
| راهکار | چه کاری انجام دهید؟ |
| وزن را قبل از عمل ثابت کنید | پیشاز جراحی به وزن مناسب و نسبتا پایدار برسید، چون BMI بالای ۳۰ با افزایش احتمال عوارض همراه میشود. |
| قند خون را کنترل کنید | اگر دیابت دارید، قند خون را قبل و بعد از جراحی با نظر پزشک بهخوبی کنترل کنید. |
| داروها و مکملها را با جراح بررسی کنید | مصرف داروهای رقیقکننده خون، بعضی مسکنهای ضدالتهاب و برخی مکملها را فقط با نظر جراح از حدود دو هفته قبل تنظیم یا قطع کنید. |
| سوتین طبی را طبق دستور بپوشید | سوتین مخصوص بعد از عمل را در مدت توصیهشده و به شکل منظم استفاده کنید. |
| فعالیت سنگین را محدود کنید | در هفتههای اول از ورزش بعد از ماموپلاستی، بلند کردن اجسام سنگین و حرکات زیاد دست و قفسه سینه خودداری کنید. |
| از زخم و بخیهها مراقبت کنید | پیشاز لمس پانسمان یا بخیهها دستها را بشویید و محل جراحی را طبق دستور پزشک تمیز و خشک نگه دارید. |
| علائم هشدار را جدی بگیرید | اگر تب بالای ۳۸ درجه، تورم ناگهانی یک سینه یا قرمزی در حال گسترش مشاهده کردید، سریع با جراح تماس بگیرید. |
توجه کنید که همه محدودیتها و توصیههای جراح را حتی زمانی که احساس میکنید حالتان خوب شده است، تا پایان دوره تعیینشده رعایت کنید.
تاثیر تکنیک جراحی بر جلوگیری از عوارض ماموپلاستی
درست است که بخشی از عوارض عمل ماموپلاستی به واکنش طبیعی بدن و شرایط فردی بیمار مربوط میشود؛ اما مهارت جراح و نحوه انجام عمل هم نقش مهمی در کاهش این عوارض ایفا میکند. انتخاب محل و نوع برش، مقدار بافتی که برداشته میشود و نحوه بستن زخم همگی روی احتمال بروز مشکلاتی مثل تاخیر در ترمیم زخم، نکروز، عدم تقارن و باقیماندن اسکار نامطلوب تاثیر میگذارند.
برای مثال در روش کاری دکتر حامد باقری، طراحی جراحی براساس شرایط هر فرد انجام میشود. همچنین نوع برش با توجه به میزان لیفت و بافتی که باید برداشته شود، انتخاب میشود. از طرفی، برای بستن برشها نیز از نخهای مخصوص و تکنیک دقیق بخیهزدن استفاده میشود. این رویکرد کمک میکند فشار غیرضروری روی بافت و محل برش کمتر شود و در عین حال، احتمال ایجاد اسکار نامطلوب و مشکلات مربوط به ترمیم زخم کاهش پیدا کند.
نکته نهایی
عوارض ماموپلاستی از مشکلات موقتی مثل تورم، تغییر حس نوک سینه و دیرتر ترمیم شدن زخم تا عوارض جدیتری مثل عفونت، هماتوم و نکروز متفاوت هستند. بیشتر این مشکلات با انتخاب جراح باتجربه، تکنیک مناسب جراحی، آمادگی درست قبل از عمل و رعایت مراقبتهای دوره نقاهت قابل پیشگیری یا کنترل هستند.
در روند درمان دکتر باقری برای عمل ماموپلاستی در قم، وضعیت جسمی بیمار و آزمایشهای لازم قبل از جراحی بررسی میشود و افرادی که شرایط مناسبی برای عمل ندارند، از همان ابتدا شناسایی میشوند. بعد از ماموپلاستی نیز وضعیت بیمار تا دو ماه پیگیری میشود تا اگر مشکلی در روند ترمیم ایجاد شد، در مراحل ابتدایی تشخیص داده شود.
